De meeste Nederlanders betalen maand in, maand uit hetzelfde bedrag per kilowattuur stroom. Wat veel mensen niet weten, is dat de stroomprijs elk uur verandert op de Europese energiemarkt. Op een zonnige zomermiddag kan de prijs bijna nul zijn. Op een koude, donkere winteravond betaal je soms het drievoudige. Wie slim gebruik maakt van die schommelingen, bespaart tot €320 per jaar zonder iets te hoeven veranderen aan zijn levensstijl. Je past alleen het moment aan.
Hoe een dynamisch energiecontract werkt
Bij een standaard vast contract betaal je een vaste prijs per kilowattuur, een prijs die je leverancier maanden tevoren heeft vastgesteld. Handig, want je rekening is voorspelbaar. Maar je loopt voordeel mis als de marktprijs zakt, wat regelmatig gebeurt.
Een dynamisch contract werkt anders: de stroomprijs verandert elk uur, direct gebaseerd op wat er op dat moment op de Europese stroommarkt gebeurt. Als er veel aanbod is en weinig vraag, bijvoorbeeld op een zonnige middag wanneer miljoenen zonnepanelen op volle kracht draaien, daalt de prijs snel. Soms zelfs tot nul of negatief. In dat geval betaalt het net jou om stroom te verbruiken, al is dat een uitzonderlijk geval.
Dat klinkt ingewikkelder dan het is. Je hoeft zelf niets bij te houden. Via een app zie je welke uren vandaag goedkoop zijn, en je plant je grote verbruikers daar omheen. De vaatwasser op 13:00 in plaats van 19:00. Je auto laden om 14:00 in plaats van om 20:00. Meer hoeft het niet te zijn.
Wanneer is stroom het goedkoopst?
Er zijn duidelijke patronen waar je op kunt rekenen:
- Zonnige middagen (11:00-16:00): Als er veel zon is en de industrie op zijn laagste punt verbruikt, zakt de prijs het snelst. Dit zijn gemiddeld de goedkoopste uren van de dag in de zomer.
- De nacht (23:00-07:00): Weinig vraag, lage prijs. Ideaal voor je wasmachine of om je elektrische auto op een timer te laden.
- Weekenden en feestdagen: Fabrieken en kantoren staan stil. Minder industrieel verbruik zorgt voor lagere prijzen, ook al is het bewolkt.
De duurste uren zijn een spiegelbeeld van het bovenstaande: doordeweekse ochtenden (07:00-09:00) als iedereen opstaat, en avonden (17:00-21:00) als iedereen thuis is en de magnetron, oven en televisie aanzet. Op die momenten piekt de vraag en stijgt de prijs.
Wat heb je nodig?
Drie dingen staan tussen jou en een dynamisch contract:
- Een slimme meter. Die meet je verbruik per kwartier of uur en stuurt die data door naar je leverancier. Heb je er nog geen, vraag hem dan aan bij je netbeheerder. Hij is gratis en verplicht beschikbaar voor iedereen.
- Een leverancier met een dynamisch product. Denk aan Vandebron, Frank Energie of Zonneplan. Vergelijk de actuele aanbieders via een onafhankelijke site zoals anwb.nl of keuze.nl.
- De bereidheid om grote verbruikers te timen. Je hoeft je leven niet op zijn kop te zetten, maar een wasmachine die je op een timer zet, is een kleine moeite voor een behoorlijk resultaat.
Voor mensen met zonnepanelen is een dynamisch contract extra interessant. Als je overdag meer opwekt dan je verbruikt en de prijs is op dat moment hoog, verdien je meer met je teruglevering. Hoe de financiele kant van zonnepanelen in de praktijk werkt, lees je in ons artikel over zonnepanelen en thuisbatterijen.
Hoeveel bespaar je werkelijk?
Dat hangt sterk af van je gedrag. Wie zijn routine niet aanpast, bespaart weinig. Maar wie actief zijn verbruik verschuift naar de goedkopere uren, ziet een heel ander verschil:
- Een gemiddeld huishouden dat 20-30% van zijn stroomverbruik verplaatst naar daltijden, bespaart €100 tot €200 per jaar.
- Een gezin met een elektrische auto dat de laadpaal strategisch gebruikt, kan oplopen tot €300-€320 per jaar besparing.
- Huishoudens met een thuisbatterij profiteren het meest: stroom kopen als het goedkoop is, verbruiken als het duur is, zelfs als de zon niet schijnt.
Onderzoek toont aan dat dynamische contracten 80% van de tijd een lagere prijs bieden dan een standaard vast contract. Gemiddeld over een jaar betaal je met een dynamisch contract zo'n 29% minder per kilowattuur.
De valkuilen die je beter niet negeert
Niet iedereen is gediend met een dynamisch contract. Een paar punten die je vooraf moet wegen:
Volatiliteit. Op een koude, windstille winterdag zonder zon kan de prijs flink oplopen. Je maandrekening varieert sterker dan bij een vast contract. Voor huishoudens met een krap budget kan dat onprettig zijn. Bekijk de bespaartips van Nibud als je meer houvast wil bij het doorrekenen van je maandlasten.
Aandacht vereist. Het contract werkt alleen als je er actief mee omgaat. Wie zijn afwasmachine nooit instelt en zijn auto elke avond om 19:00 aansluit, profiteert nauwelijks. Slimme apparaten, een wasmachine met ingebouwde timer of een laadpaal met een app, nemen je dat werk grotendeels uit handen.
Niet alle apparaten zijn te timen. Je koelkast, vriezer en CV-ketel draaien wanneer ze willen. Je besparingspotentieel zit in de apparaten die je zelf kunt plannen: wasmachine, vaatwasser, droogkast en laadpaal. Die vier zijn samen goed voor een groot deel van je totale stroomverbruik.
Hoe je er morgen mee begint
De eerste stap kost je tien minuten. Ga naar de website van je netbeheerder en check of je al een slimme meter hebt. Zo niet, vraag hem aan. Vergelijk daarna de aanbieders van dynamische contracten via een onafhankelijke vergelijkingssite.
Als je eenmaal bent overgestapt: stel je wasmachine en vaatwasser in op een timer. Gebruik ze standaard rond 13:00 of na 23:00. Laad je elektrische auto overdag als de zon schijnt, of stel een laadschema in via de app van je auto of laadpaal. Wie ook elders vaste lasten wil verlagen, vindt in ons artikel over bezuinigen op onnodige uitgaven een goede aanvulling.
Het vraagt wat aanpassingen, maar voor een gezin met een elektrische auto en een paar slimme apparaten scheelt het al snel €200 per jaar. Dat is een volledig weekendje weg.