Je hoort het steeds vaker: een huis dat verduurzaamd moet worden, maar geen stroom krijgt. Niet omdat de zonnepanelen kapot zijn of de warmtepomp niet past, maar omdat de netbeheerder simpelweg geen ruimte heeft. Wat eerst vooral een probleem was van fabrieken en datacenters, raakt nu ook gewone huishoudens. Netbeheerder Liander meldt dat 7.300 huishoudens en kleine bedrijven op een wachtlijst staan voor een nieuwe of zwaardere stroomaansluiting. In sommige regio's duurt dat traject tot drie jaar.
Plan je een warmtepomp, een laadpaal of een flinke verbouwing? Dan is dit het moment om je aansluiting te checken, niet pas als de aannemer al op de stoep staat.
Het stroomnet is simpelweg vol
Nederland heeft de afgelopen jaren massaal zonnepanelen op het dak gelegd, elektrische auto's aangeschaft en gasketels vervangen door warmtepompen. Al die apparaten trekken stroom, of leveren juist stroom terug aan het net. De kabels en stations die dat moeten verwerken zijn vaak nog ontworpen op een tijd waarin een huishouden alleen een koelkast en wat lampen gebruikte. Het resultaat heet netcongestie: op steeds meer plekken in Nederland is het net vol, zowel voor afname als voor teruglevering. Wie nu zonnepanelen en een thuisbatterij wil combineren, loopt in bepaalde gebieden tegen diezelfde beperking aan.
Sinds 1 juli gelden nieuwe regels
Op 1 juli 2026 veranderde de manier waarop netbeheerders aanvragen voor een nieuwe of zwaardere aansluiting beoordelen. Vroeger kregen alle kleinverbruikers, inclusief huishoudens, automatisch voorrang. Dat is nu aangescherpt: alleen drie categorieën houden voorrang, namelijk oplossingen die het net juist ontlasten zoals grote batterijen, organisaties die te maken hebben met nationale veiligheid, en basisvoorzieningen zoals woningen, scholen en openbaar vervoer. Huishoudens vallen dus nog wel onder een voorrangscategorie, maar dat betekent niet dat je meteen aan de beurt bent. Staan er in jouw regio al genoeg aanvragen uit die categorie, dan sluit je gewoon achteraan in de rij. De Rijksoverheid legt de aanpak zelf toe op haar website.
In Bergeijk duurt een aansluiting soms 70 weken
Hoe dat in de praktijk uitpakt, is goed te zien in Brabant. In de gemeente Bergeijk kan een nieuwe stroomaansluiting tegenwoordig 40 tot 70 weken duren als het net eerst verzwaard moet worden, terwijl netbeheerder Enexis normaal binnen 18 weken moet leveren. Een omgevingsvergunning voor je verbouwing betekent dus niet automatisch dat er ook stroom beschikbaar is. Lokale media berichtten daar eerder over, en het advies dat daaruit volgt geldt voor heel Nederland: vraag bij je netbeheerder na hoeveel vermogen je bestaande aansluiting nog heeft, vóórdat je een warmtepomp of laadpaal bestelt.
Wat dit betekent voor jouw verbouwing
Ga je isoleren, elektrisch koken of een warmtepomp plaatsen, dan verandert je stroomverbruik vaak meer dan je denkt. Een huis met een slechte isolatie en een warmtepomp kan zomaar het dubbele vragen van wat de meterkast nu levert. Vraag daarom eerst bij Liander, Enexis of je eigen netbeheerder na hoeveel vermogen je huidige aansluiting levert, voordat je een offerte tekent. Overweeg je toch eerst te isoleren, dan is dit ook het moment om te kijken of je nog gebruik kunt maken van de isolatiesubsidie. Minder stroomverbruik door een betere schil betekent soms dat je met je bestaande aansluiting uitkomt, en dat scheelt je mogelijk jaren wachten. Ook de hoogte van je energierekening hangt steeds meer af van je woningtype: het nieuwe stroomtarief pakt juist vrijstaande huizen met een zwaardere aansluiting harder aan.
Woon je in een nieuwbouwwijk, dan is de kans op vertraging nog groter. Sommige nieuwbouwhuizen staan maandenlang leeg omdat de stroomaansluiting ontbreekt, en worden tijdelijk gevoed met een dieselaggregaat tot de netbeheerder capaciteit vrijmaakt. Vanaf 1 oktober 2026 mogen gemeenten overigens eerder in het bouwproces al capaciteit aanvragen bij de netbeheerder, wat de vertraging voor nieuwe wijken op termijn iets moet beperken. Verwacht geen wonderen op korte termijn: de resterende ruimte die nu nog voor kleinverbruikers gereserveerd staat, komt pas vanaf 1 januari 2027 vrij voor de wachtlijst.
Welke verbouwingen vaak een check nodig hebben
Niet elke klus vraagt extra vermogen, maar een paar veranderingen komen steeds terug in de meldingen van netbeheerders. Een warmtepomp die je gasketel vervangt, een laadpaal voor een tweede auto, een aanbouw met een eigen groep voor de keuken, of zonnepanelen met een omvormer die groter is dan je oude installatie: dat zijn precies de aanvragen waar netbeheerders momenteel op vastlopen. Een enkele airco of een extra stopcontact verandert meestal weinig, maar de combinatie van meerdere apparaten tegelijk telt wel op. Twijfel je, dan kost een telefoontje naar je netbeheerder je vijf minuten en bespaart het je mogelijk maanden vertraging in je planning.
Woon je in een huis dat al is aangesloten op zonnepanelen, dan speelt er nog een tweede probleem: teruglevering. Je kunt genoeg capaciteit hebben om stroom te verbruiken, maar te weinig om overtollige stroom aan het net terug te leveren. Netbeheerders behandelen die twee aanvragen apart, dus een vraag over afname geeft geen garantie voor teruglevering, en omgekeerd.
Wacht niet tot de aannemer belt
De praktische les is simpel. Bel je netbeheerder zodra je serieus nadenkt over een warmtepomp, laadpaal of verbouwing, niet pas wanneer de offerte al getekend is. Vraag concreet hoeveel capaciteit je huidige aansluiting heeft en of er in jouw postcodegebied een wachtlijst loopt. Zo voorkom je dat je straks met een nieuwe warmtepomp in de schuur staat, terwijl de netbeheerder je pas over twee jaar kan aansluiten.