De EU had de stemming over de digitale euro gepland voor begin mei. Die datum is inmiddels verschoven naar eind juni, omdat Europarlementariërs het niet eens zijn over een essentieel detail: moet je straks ook offline kunnen betalen met de digitale euro? Terwijl politici over die vraag discussiëren, trekken twaalf grote Europese banken hun eigen plan. ING is een van de namen die je daarin vast niet verbaast.
Waarom de stemming is uitgesteld
Het Europees Parlement had de wettelijke basis voor de digitale euro in mei kunnen goedkeuren, maar een technische kwestie gooit roet in het eten. De discussie draait om offline betaalfunctionaliteit: kun je straks ook zonder internetverbinding betalen met de digitale euro, net zoals je dat nu doet met cash?
Voorstanders van offline betalen wijzen op privacy en toegankelijkheid. Mensen zonder betrouwbare verbinding of een recente smartphone mogen niet de dupe worden van een volledig digitaal betalingssysteem. Tegenstanders vrezen de technische complexiteit en het risico op dubbele uitgaven — een probleem dat bij offline betalingen inherent moeilijker te voorkomen is.
De ECB wil geen verdere vertraging oplopen. De bank mikt op een testfase in 2027 en een eerste officiële uitgifte in 2029, maar dat lukt alleen als de EU-wetgeving dit jaar de finish haalt. Het digital euro-project van de ECB is al jaren in voorbereiding; de uitgestelde stemming is een tegenslag maar geen afstel.
Wat ING en elf andere banken alvast doen
Twaalf Europese banken, waaronder ING, Deutsche Bank en BNP Paribas, wachten de Brusselse besluitvorming niet af. Ze lanceren gezamenlijk een private stablecoin: een digitale munt die één op één gekoppeld is aan de euro, uitgegeven door de banken zelf in plaats van door de centrale bank.
Het voornaamste doel is zakelijke betalingen sneller en goedkoper maken, met name grensoverschrijdend. Waar een internationale overboeking nu soms dagen duurt en forse kosten met zich meebrengt, kan een tokengebaseerde betaling in theorie secondes duren. Dat is meteen de zakelijke motivatie: de banken willen niet dat dit segment wordt overgenomen door Amerikaanse techbedrijven of door stablecoins als USDC en Tether.
Voor consumenten verandert er voorlopig niets aan het dagelijkse betalen. De stablecoin van de banken richt zich in eerste instantie op bedrijven en instellingen die veel grensoverschrijdend betalen.
Het grotere verhaal: Europa versus de VS
De urgentie achter de digitale euro heeft maar voor een klein deel met consumentengemak te maken. Het gaat in de eerste plaats om strategische autonomie. Europese betalingen lopen nu grotendeels via Visa, Mastercard en American Express, en voor online transacties vaak via PayPal. Europa heeft geen eigen betaalinfrastructuur die op Europees niveau opereert.
Dat voelt als een kwetsbaarheid, zeker nu de verhouding met Washington grilliger wordt. Een digitale euro geeft Europa de mogelijkheid een eigen betalingsinfrastructuur te bouwen, los van Amerikaanse platforms. Vergelijkbare overwegingen spelen trouwens ook in de discussie over waarom beleggers massaal uit VS-aandelen stappen — Europese financiële onafhankelijkheid staat nadrukkelijk op de agenda.
Wat verandert er voor jou als consument?
Eerlijk gezegd: voorlopig weinig. De digitale euro is geen cryptomunt in de zin dat je ermee kunt speculeren of dat de waarde schommelt. Het is gewoon een euro, alleen in digitale vorm, uitgegeven door de ECB. De waarde is gegarandeerd één euro.
Concreet betekent dit dat je straks naast je bankrekening een digitale ECB-portemonnee kunt hebben, beheerd via je bank als tussenpersoon. Banken zijn verplicht de digitale euro aan te bieden zodra de wet van kracht is. Ze mogen er alleen geen spaarproducten omheen bouwen, want de ECB wil niet dat de digitale euro de bancaire stabiliteit ondermijnt.
Naar verwachting geldt er een maximum voor hoeveel digitale euro's iemand mag aanhouden, waarschijnlijk ergens tussen de 3.000 en 10.000 euro. Daarboven wordt het automatisch omgezet naar een gewone bankrekening. Het is ook goed te weten: de digitale euro vervangt cash niet. Contant geld blijft wettig betaalmiddel.
Wil je meer grip op je financiën in een snel veranderend monetair landschap? Bekijk dan ook hoe je je vermogen kunt behouden — zeker relevant als betalingssystemen de komende jaren ingrijpend veranderen.
Zo ziet betalen in Europa er in 2030 uit
Als de ECB-tijdlijn klopt, leven we in 2030 in een Europa met minstens drie vormen van geld naast elkaar: cash, regulier bankgeld en de digitale euro. Daar bovenop komen de private stablecoins van banken als ING, en mogelijk over een jaar of tien een pan-Europees systeem dat al die varianten samenvoegt.
Of dat meer comfort brengt of juist meer complexiteit hangt grotendeels af van hoe de interface eruitziet. De meeste mensen interesseert het onderliggende betalingssysteem weinig zolang het werkt. Maar voor wie serieus nadenkt over spaargeld en financiële stabiliteit is het relevant te begrijpen welke kant het Europese geldsysteem opgaat. De banken begrijpen die richting in elk geval al heel goed — vandaar dat ze niet op Brussel wachten.